Dù bạn là người Công giáo, hay là người vô thần chỉ xem Giáng sinh là dịp vui chơi, chắc hẳn ít nhất một lần bạn đã tự đặt câu hỏi: Chúa Giêsu là ai? Tại sao sự ra đời của một đứa trẻ trong hang đá cách đây hơn 2000 năm lại có thể chia đôi dòng lịch sử nhân loại thành Trước Công Nguyên (BC) và Sau Công Nguyên (AD? Bài viết này của Quà tặng ASAMA sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc về Chúa Giêsu dưới một góc nhìn đời thường và chân thực nhất.
Chúa Giêsu là ai?
Ngài không sinh ra trong cung vàng điện ngọc, không có cha là hoàng đế, và cũng chẳng được thừa hưởng một gia tài đồ sộ nào.
Tên gọi và Ý nghĩa
- Cái tên “Giêsu” (Jesus) thực chất là phiên âm từ tiếng Hy Lạp, bắt nguồn từ tên gốc Do Thái là Yeshua (hoặc Joshua). Vào thời điểm đó, đây là một cái tên cực kỳ phổ biến, có nghĩa là “Đức Chúa là Đấng Cứu Độ”. Điều này cho thấy ngay từ cái tên, Chúa Giêsu đã hòa mình vào dòng chảy của những người bình dân.
- Danh xưng “Kitô” (Christ) đi kèm sau đó không phải là tên họ, mà là một tước hiệu. Christos trong tiếng Hy Lạp nghĩa là “Đấng được xức dầu” – một danh hiệu dành cho các vị Vua hoặc Ngôn sứ được Thiên Chúa tuyển chọn.
Nơi sinh và quê quán
Theo các ghi chép trong Kinh Thánh Tân Ước (Phúc âm Luca và Mátthêu), Chúa Giêsu chào đời tại Bethlehem (Bêlem), vùng Judea. Tuy nhiên, Ngài lại lớn lên và trưởng thành tại Nazareth, một ngôi làng nhỏ bé, hẻo lánh thuộc vùng Galilee (phía Bắc Israel ngày nay).
- Cần phải nói thêm rằng, thời bấy giờ, Nazareth là một vùng quê nghèo nàn, ít tiếng tăm đến mức trong Kinh Thánh có câu thoại nổi tiếng: “Từ Nazareth thì có cái gì hay ho có thể xuất phát được chứ?”.
- Chính tại nơi đây, Chúa Giêsu đã sống những năm tháng “ẩn dật” (từ nhỏ đến năm 30 tuổi). Ngài nối nghiệp cha nuôi là ông Giuse (Joseph), làm nghề thợ mộc. Từ “tekton” trong tiếng Hy Lạp không chỉ thợ mộc làm bàn ghế, mà còn ám chỉ người thợ xây dựng, thợ nề.
Điều này vẽ nên chân dung một Chúa Giêsu vạm vỡ, lao động chân tay vất vả để kiếm sống, thấu hiểu nỗi nhọc nhằn của tầng lớp lao động nghèo khó.
Thế giới khi Chúa Giêsu xuất hiện
Để hiểu tại sao lời dạy của Chúa Giêsu lại gây chấn động mạnh mẽ, chúng ta buộc phải đặt Ngài vào bối cảnh xã hội lúc bấy giờ. Đó là một giai đoạn lịch sử đầy biến động và tăm tối.
- Vùng đất Palestine thời Chúa Giêsu sống đang nằm dưới ách cai trị sắt đá của Đế quốc La Mã.
- Người Do Thái mất chủ quyền, họ phải đóng những khoản thuế nặng nề cho Caesar và chịu sự giám sát của những quan tổng trấn ngoại bang. Không khí ngột ngạt bao trùm, các cuộc nổi dậy vũ trang manh nha nhưng đều bị đàn áp đẫm máu.
Xã hội Do Thái khi ấy bị chia rẽ sâu sắc:
- Nhóm Pharisêu (Biệt phái): Những người giữ luật lệ tôn giáo cực kỳ nghiêm ngặt, tự coi mình là đạo đức và thường khinh miệt dân nghèo ít học.
- Nhóm Sađốc: Giới quý tộc và tư tế, nắm quyền kiểm soát Đền thờ Jerusalem và có xu hướng thỏa hiệp với chính quyền La Mã để giữ ghế.
- Nhóm Zealot (Nhiệt thành): Những người chủ trương dùng bạo lực để đánh đuổi quân La Mã.
Chính giữa “chảo lửa” chính trị và tôn giáo đó, Chúa Giêsu xuất hiện. Ngài không chọn phe nào cả. Ngài mang đến một con đường thứ ba – con đường của cuộc cách mạng tâm hồn, khiến cả La Mã lẫn giới lãnh đạo Do Thái đều cảm thấy bị đe dọa.
Sứ vụ công khai của Chúa Giêsu
Khoảng năm 30 tuổi, Chúa Giêsu rời bỏ xưởng mộc ở Nazareth để bắt đầu sứ vụ rao giảng. Dù chỉ kéo dài vỏn vẹn 3 năm (một khoảng thời gian quá ngắn so với đời người), nhưng những gì Ngài làm được đã để lại di sản vĩnh cửu.
Những lời dạy đi ngược thời đại
- Khác với các kinh sư thường trích dẫn luật lệ khô khan, Chúa Giêsu là một bậc thầy về kể chuyện. Ngài sử dụng các “Dụ ngôn” (Parables) – những câu chuyện ngắn gọn, lấy chất liệu từ đời sống nông nghiệp, chài lưới đời thường để truyền tải những triết lý sâu sắc.
- Một trong những dụ ngôn kinh điển nhất là “Người con hoang đàng”. Câu chuyện kể về người con trai thứ đòi chia gia tài, bỏ nhà đi ăn chơi trác táng cho đến khi cháy túi, phải đi chăn heo. Khi anh ta hối hận trở về, người cha thay vì trừng phạt, đã chạy ra ôm chầm lấy con và mở tiệc ăn mừng.
- Qua đó, Chúa Giêsu vẽ nên chân dung một Thiên Chúa không phải là quan tòa hà khắc, mà là người Cha nhân hậu, luôn chờ đợi và tha thứ cho con người lầm lạc. Tư tưởng này quá mới mẻ và táo bạo vào thời đại đó.
Hiến chương Nước Trời: Bài giảng trên núi
Nếu phải tóm tắt giáo lý của Chúa Giêsu, thì “Bài giảng trên núi” (Sermon on the Mount) chính là bản tuyên ngôn đầy đủ nhất. Tại đây, Ngài đưa ra “Tám mối phúc thật” – một hệ giá trị đảo ngược hoàn toàn tư duy thế gian:
- Người đời coi trọng giàu sang, Chúa Giêsu chúc phúc cho kẻ có tâm hồn nghèo khó.
- Người đời thích quyền lực, Ngài chúc phúc cho kẻ hiền lành.
- Người đời chuộng chiến tranh trả đũa, Ngài chúc phúc cho kẻ xây dựng hòa bình.
Đỉnh cao trong lời dạy của Chúa Giêsu là mệnh lệnh về tình yêu: “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em”. Đây được xem là thách đố luân lý khó thực hiện nhất, nhưng cũng là đỉnh cao nhất của lòng nhân ái mà nhân loại từng được nghe.
Những phép lạ gây chấn động
- Bên cạnh lời nói, Chúa Giêsu hành động. Ngài đi khắp vùng Galilee, chữa lành cho người mù, người què, người phong hủi và cả những người bị quỷ ám.
- Nhưng điều đặc biệt là Chúa Giêsu không dùng phép lạ để biểu diễn quyền năng hay thu hút sự chú ý. Ngài luôn yêu cầu người được chữa lành giữ im lặng.
- Các phép lạ của Ngài xuất phát từ lòng trắc ẩn, sự rung động sâu xa từ ruột gan trước nỗi đau của con người.
- Ngài không ngại chạm tay vào người bị bệnh phong (điều cấm kỵ thời đó vì sợ lây nhiễm và ô uế) để mang lại cho họ không chỉ sức khỏe mà cả nhân phẩm bị đánh mất.
Chúa Giêsu có thật không hay chỉ là huyền thoại?
Trong thời đại khoa học ngày nay, nhiều người hoài nghi: Liệu Chúa Giêsu có thật hay chỉ là nhân vật hư cấu của tôn giáo? Câu trả lời từ giới sử học hiện đại – bao gồm cả những người vô thần, người Do Thái giáo hay Hồi giáo – là: Có. Chúa Giêsu là một nhân vật lịch sử có thật.
Nếu gạt bỏ Kinh Thánh sang một bên, chúng ta vẫn tìm thấy tên của Ngài trong các văn bản lịch sử cổ đại uy tín nhất:
- Tacitus (Nhà sử học La Mã): Trong cuốn Biên niên sử (viết khoảng năm 116), khi tường thuật về vụ hỏa hoạn thành Rome, ông nhắc đến nhóm người gọi là Kitô hữu, những người đi theo “Christus” – kẻ đã bị xử tử hình dưới thời Tổng trấn Pontius Pilate (Philatô).
- Flavius Josephus (Sử gia Do Thái): Trong bộ sách đồ sộ Cổ sử Do Thái (năm 93), ông hai lần nhắc đến Chúa Giêsu. Một đoạn mô tả Ngài là “người khôn ngoan”, làm nhiều việc lạ lùng và thu hút nhiều người theo. Đoạn khác nhắc đến việc hành quyết Giacôbê, người được gọi là “anh em của Giêsu, người được gọi là Kitô”.
Sự tồn tại của Chúa Giêsu, việc Ngài chịu phép rửa bởi Gioan Tẩy Giả và bị đóng đinh bởi chính quyền La Mã là những sự kiện được giới sử học coi là “sự thật lịch sử không thể chối cãi”.
Cuộc khổ nạn và Cái chết tức tưởi
Tại sao một người chuyên làm việc thiện như Chúa Giêsu lại bị giết chết một cách tàn khốc? Câu trả lời nằm ở sự xung đột quyền lực.
- Sự nổi tiếng của Chúa Giêsu khiến giới lãnh đạo tôn giáo Do Thái ghen tức và lo sợ mất ảnh hưởng. Họ cáo buộc Ngài tội “phạm thượng” vì dám xưng là Con Thiên Chúa. Mặt khác, họ khôn khéo tố cáo Ngài trước mặt chính quyền La Mã với tội danh “phiến loạn”: Xưng là Vua dân Do Thái.
- Đây là một cái bẫy chính trị, bởi với Đế quốc La Mã, chỉ có Caesar là vua. Bất kỳ ai xưng vương đều là kẻ thù của Rome.
Đêm tiệc ly và sự phản bội
Trước khi bị bắt, Chúa Giêsu đã có bữa ăn cuối cùng với các môn đệ (Bữa Tiệc Ly). Tại đây, Ngài rửa chân cho họ – một hành động chỉ dành cho nô lệ, để dạy bài học cuối cùng về sự khiêm nhường phục vụ. Nhưng bi kịch thay, Ngài cũng biết rõ trong số những người thân tín đó, Giuđa Iscariot sẽ bán đứng mình chỉ với 30 đồng bạc.
Bản án tử hình trên thập giá
- Cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu là chuỗi những cực hình thể xác và tinh thần. Ngài bị đánh đòn bằng roi da có gắn móc sắt, bị đội mão gai nhạo báng, và cuối cùng phải tự vác thanh gỗ ngang (patibulum) lên đồi Golgotha.
- Hình phạt đóng đinh (Crucifixion) là phát minh tàn bạo nhất của người La Mã, được thiết kế để nạn nhân chết dần mòn trong đau đớn và nghẹt thở. Chiều ngày thứ Sáu, Chúa Giêsu trút hơi thở cuối cùng.
- Bầu trời tăm tối, và niềm hy vọng của những người đi theo Ngài dường như đã bị dập tắt hoàn toàn. Xác Ngài được hạ xuống và chôn vội trong một ngôi mộ đá mượn tạm.
Bí ẩn ngôi mộ trống: Sự kiện thay đổi thế giới
Nếu câu chuyện kết thúc ở ngôi mộ, Chúa Giêsu có lẽ chỉ được nhớ đến như một nhà cải cách xã hội thất bại, một “Socrates của người Do Thái”. Nhưng lịch sử đã rẽ sang một hướng không ai ngờ tới vào ngày Chủ nhật – ngày thứ ba sau khi Ngài mất.
- Những người phụ nữ ra thăm mộ vào sáng sớm phát hiện tảng đá lấp cửa mộ đã bị lăn ra, và xác Chúa Giêsu không còn ở đó. Sau đó, các môn đệ quả quyết rằng họ đã gặp lại Thầy mình – bằng xương bằng thịt, nhưng trong một trạng thái vinh hiển khác lạ.
- Dưới góc độ tâm lý học và lịch sử, sự kiện Phục sinh là lời giải thích duy nhất cho sự biến đổi kỳ lạ của các môn đệ. Từ một nhóm người nhát gan, trốn chui trốn lủi vì sợ bị bắt, họ bỗng trở nên can đảm phi thường.
- Họ túa ra khắp các ngả đường Đế quốc La Mã, rao giảng rằng “Chúa Giêsu đã sống lại”, và sẵn sàng chấp nhận cái chết đau đớn để bảo vệ niềm tin này. Người ta có thể chết vì một sự thật, chứ hiếm ai chấp nhận chết vì một lời nói dối mà mình tự bịa ra.
Chính niềm tin vào sự Phục sinh của Chúa Giêsu là hòn đá tảng xây dựng nên Kitô giáo, biến nó từ một nhóm nhỏ người Do Thái trở thành tôn giáo lớn nhất hành tinh với hơn 2,3 tỷ tín đồ ngày nay.
Tầm ảnh hưởng của Chúa Giêsu đến thế giới hiện đại
Hơn 2000 năm đã trôi qua, đế quốc La Mã hùng mạnh đã tan thành mây khói, nhưng tầm ảnh hưởng của chàng thợ mộc thành Nazareth vẫn hiện diện trong từng hơi thở của cuộc sống hiện đại, ngay cả khi bạn không nhận ra.
- Thời gian và Lịch sử: Mỗi lần bạn nhìn vào tờ lịch, chiếc điện thoại hay viết ngày tháng năm sinh, bạn đang tham chiếu mốc thời gian dựa trên năm sinh của Chúa Giêsu. Năm 2024 hay 2025 nghĩa là 2025 năm sau “Anno Domini” (Năm của Chúa). Ngài là tâm điểm của dòng thời gian nhân loại.
- Nhân quyền và Giá trị con người: Trước khi Kitô giáo lan rộng, thế giới cổ đại coi trọng sức mạnh và sự thống trị. Trẻ em, phụ nữ, nô lệ không có quyền con người. Giáo huấn của Chúa Giêsu về việc “mọi người đều bình đẳng trước mặt Thiên Chúa” là hạt giống đầu tiên cho các khái niệm về nhân quyền, bình đẳng giới và việc xóa bỏ chế độ nô lệ ở phương Tây sau này.
- Văn hóa và Nghệ thuật: Không một nhân vật nào truyền cảm hứng cho nghệ thuật nhiều như Chúa Giêsu. Từ những kiệt tác hội họa Phục hưng của Da Vinci, Michelangelo, Raphael đến âm nhạc bất hủ của Bach, Handel hay các bài thánh ca Giáng sinh làm say đắm lòng người.
- Giáo dục và Y tế: Tinh thần “Yêu thương người lân cận” của Chúa Giêsu đã thúc đẩy Giáo hội thành lập các bệnh viện công cộng đầu tiên để chăm sóc người nghèo, và các trường đại học lâu đời nhất thế giới (như Oxford, Cambridge, Paris) cũng đều khởi nguồn từ các trường dòng Kitô giáo.
Lời kết
Vậy rốt cuộc, Chúa Giêsu là ai? Đối với các nhà sử học, Ngài là nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất mọi thời đại. Đối với các nhà thần học, Ngài là Thiên Chúa nhập thể làm người. Hình ảnh đứa trẻ nằm trong máng cỏ đơn sơ tại Bethlehem nhắc nhở chúng ta rằng: Giá trị đích thực của con người không nằm ở quyền lực hay của cải, mà nằm ở khả năng yêu thương và sẻ chia. Hy vọng qua bài viết này, ASAMA đã giúp bạn có một cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về Chúa Giêsu. Chúc bạn một mùa Giáng sinh an lành và ấm áp!
Thông tin liên hệ:
- CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI ASAMA VN
- Đ/c: 4/11A, Ấp 4, Xã Xuân Thới Sơn, TP. Hồ Chí Minh
- Hotline: 0345.848.386 | Email: info@asamahelmet.vn
