Top 10+ Trò chơi dân gian hay nhất, khuấy động không khí Tết

Mỗi dịp Tết đến xuân về hay trong những lễ hội làng quê, hình ảnh những đứa trẻ, thậm chí cả người lớn cùng nhau hò reo quanh sân đình, bãi cỏ để tham gia các trò chơi dân gian đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Bài viết dưới đây của Quà tặng ASAMA sẽ tổng hợp chi tiết danh sách các trò chơi dân gian đặc sắc nhất, từ luật chơi cho đến ý nghĩa, giúp bạn dễ dàng tổ chức trong các dịp lễ Tết, hoạt động ngoại khóa hay teambuilding.

Trò chơi dân gian là gì?

Trước khi đi vào danh sách cụ thể, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của trò chơi dân gian.

Đây là những hình thức sinh hoạt văn hóa do nhân dân sáng tạo ra trong quá trình lao động, sản xuất và đời sống hàng ngày.
Được lưu truyền tự nhiên từ đời này sang đời khác, chủ yếu bằng phương thức truyền miệng và quan sát.

Khác với các trò chơi điện tử hiện đại, trò chơi dân gian mang những đặc điểm rất riêng:

Tính cộng đồng cao: Hầu hết các trò chơi đều cần sự tham gia của tập thể, giúp gắn kết mọi người.
Dụng cụ đơn giản: Chỉ cần hòn đá, cái cây, sợi dây thừng hay mảnh tre là đã có thể tạo nên cuộc vui.
Rèn luyện kỹ năng: Giúp người chơi rèn luyện sức khỏe, sự khéo léo, khả năng tư duy và tính kiên nhẫn.

Trò chơi dân gian là gì? — Trò chơi dân gian dễ tổ chức

Trong bối cảnh công nghệ lên ngôi, việc bảo tồn và phát huy trò chơi dân gian ngày càng trở nên cấp thiết để thế hệ trẻ không quên đi nguồn cội.

Top các trò chơi dân gian vận động, rèn luyện sức khỏe

Nhóm trò chơi dân gian này thường đòi hỏi thể lực, sự nhanh nhẹn và tinh thần đồng đội rất cao. Đây là lựa chọn tuyệt vời cho các hoạt động trò chơi dân gian ngày Tết hoặc hội thao.

Kéo co – Biểu tượng của sức mạnh đoàn kết

Kéo co là một trong những trò chơi dân gian phổ biến nhất, xuất hiện ở hầu hết các lễ hội và trường học. Trò chơi này không chỉ đề cao sức mạnh cơ bắp mà còn là chiến thuật và sự đồng lòng.

Dụng cụ: Sợi dây thừng dài, to và chắc chắn. Dải lụa đỏ buộc giữa dây làm tâm. Vạch kẻ sân.
Luật chơi: Chia người chơi thành hai đội có số lượng và sức lực tương đương. Hai đội đứng đối diện nhau qua vạch ranh giới, cùng nắm vào dây thừng. Khi có hiệu lệnh của trọng tài, hai đội dùng hết sức kéo dây về phía mình. Đội nào kéo được điểm tâm (dải lụa đỏ) qua vạch mốc về phía sân mình thì đội đó thắng.
Ý nghĩa: Kéo co thể hiện tinh thần thượng võ và mong cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu trong quan niệm của người xưa.

Trò chơi dân gian kéo co — Sử dụng cơ bắp – chiến thuật để chiến thắng

Nhảy bao bố – Sự khéo léo và thăng bằng

Nếu bạn đang tìm kiếm trò chơi dân gian mang lại nhiều tiếng cười nhất, nhảy bao bố chính là ứng cử viên hàng đầu.

Dụng cụ: Bao tải (bao bố) đủ lớn để người chơi có thể đứng vào trong.
Luật chơi: Người chơi đứng ở vạch xuất phát, hai chân cho vào trong bao, hai tay giữ miệng bao. Khi có hiệu lệnh, người chơi phải nhảy liên tục về đích. Ai ngã thì tự đứng dậy nhảy tiếp. Người về đích đầu tiên là người chiến thắng. Trò chơi này có thể tổ chức thi cá nhân hoặc thi tiếp sức đồng đội.
Ý nghĩa: Rèn luyện sức bật của đôi chân, khả năng giữ thăng bằng và sự nỗ lực vượt qua khó khăn để về đích.

Trò chơi dân gian nhảy bao bố — Giữ thăng bằng để không bị vấp

Bịt mắt bắt dê

Đây là trò chơi dân gian gắn liền với tuổi thơ của rất nhiều thế hệ, thường được tổ chức ở sân đình hoặc những bãi đất trống rộng rãi.

Luật chơi: Tất cả người chơi nắm tay nhau tạo thành vòng tròn rộng. Một người xung phong làm “người bắt dê” sẽ bị bịt mắt bằng khăn, đứng giữa vòng tròn. Một người khác làm “dê” cũng đứng trong vòng tròn. Những người còn lại reo hò, cổ vũ. Người làm “dê” phải kêu “be be” để người bịt mắt định hướng và tìm bắt. Nếu bắt được thì hoán đổi vị trí, nếu không bắt được sau khoảng thời gian quy định thì người bắt dê sẽ chịu phạt.
Biến thể: Biến thể khác đơn giản hơn là chỉ có một người bị bịt mắt, những người còn lại chạy xung quanh vỗ tay, trêu chọc. Người bịt mắt bắt được ai và đoán đúng tên người đó thì người bị bắt sẽ phải vào thay thế.

Trò chơi dân gian bịt mắt bắt dê — Một người bịt mắt đi tìm

Rồng rắn lên mây – Chiến thuật và sự nhanh nhẹn

“Rồng rắn lên mây” là trò chơi dân gian tập thể vô cùng sôi động, đòi hỏi người chơi đứng đầu hàng (đầu rồng) phải cực kỳ nhanh nhẹn để bảo vệ các thành viên phía sau.

Cách chơi: Một người đóng vai “thầy thuốc” ngồi một chỗ. Những người còn lại xếp thành hàng dọc, người sau túm áo người trước, lượn qua lượn lại vừa đi vừa đọc bài đồng dao: “Rồng rắn lên mây/ Có cái cây lúc lắc/ Có cái nhà điểm binh/ Hỏi thăm thầy thuốc/ Có nhà hay không?”.
Diễn biến: Sau màn đối đáp, thầy thuốc sẽ đuổi bắt “khúc đuôi” (người đứng cuối hàng). Người đứng đầu (đầu rồng) phải dang tay cản thầy thuốc, còn cái đuôi phải chạy né tránh sao cho không bị đứt hàng. Nếu thầy thuốc bắt được đuôi thì thầy thuốc thắng, nếu rồng rắn bị đứt đoạn thì đội rồng rắn thua.

Trò chơi dân gian rồng rắn lên mây — Không khí rộn rã tiếng cười

Cướp cờ

Cướp cờ là trò chơi dân gian mang tính cạnh tranh cao, giúp rèn luyện phản xạ và khả năng quan sát tình huống cực tốt.

Dụng cụ: Một cây cờ (hoặc khăn, cành cây), vòng tròn đích.
Luật chơi: Chia làm hai đội, mỗi đội đứng một bên sân. Các thành viên đếm số thứ tự 1, 2, 3, 4… tương ứng với đối thủ. Cờ được cắm ở giữa sân. Khi trọng tài gọi số nào (ví dụ: “Số 2!”), thì người mang số 2 của cả hai đội sẽ chạy nhanh lên để cướp cờ.
Quy tắc thắng thua: Người cướp được cờ phải chạy thật nhanh về vạch đích của đội mình. Nếu về đích an toàn thì thắng. Tuy nhiên, nếu bị đối phương chạm vào người khi đang cầm cờ thì sẽ thua cuộc. Trò chơi đòi hỏi sự lừa miếng, nhử đối phương rất kịch tính.

Trò chơi dân gian cướp cờ — Cướp cờ đòi hỏi sự nhanh nhẹn

Mèo đuổi chuột

Đây là trò chơi dân gian mô phỏng lại cảnh săn mồi trong tự nhiên, rất được các em nhỏ yêu thích vì tính vui nhộn.

Luật chơi: Mọi người đứng thành vòng tròn, nắm tay và giơ cao lên làm hang. Chọn ra hai người: một làm Mèo, một làm Chuột. Hai người đứng giữa vòng tròn, quay lưng vào nhau. Khi có hiệu lệnh, Chuột chạy luồn lách qua các “hang”, Mèo phải đuổi theo đúng đường mà Chuột đã chạy.
Quy định: Mèo thắng nếu bắt được Chuột. Chuột thắng nếu chạy được một vòng mà Mèo không bắt được. Sau đó, hai người khác sẽ vào thay thế.

Trò chơi dân gian mèo đuổi chuột — Mọi người nắm tay thành vòng tròn

Các trò chơi dân gian rèn luyện trí tuệ và sự khéo léo

Không chỉ có vận động, kho tàng trò chơi dân gian Việt Nam còn chứa đựng rất nhiều trò chơi đòi hỏi sự tính toán, tư duy logic và đôi tay khéo léo.

Ô ăn quan

Ô ăn quan có lẽ là “vua” của các trò chơi dân gian thiên về trí tuệ. Chỉ cần khoảng sân gạch và những viên sỏi, lũ trẻ có thể ngồi chơi cả buổi chiều không chán.

Bàn chơi: Vẽ hình chữ nhật chia làm 10 ô vuông nhỏ (ô dân), mỗi bên 5 ô. Hai đầu hình chữ nhật vẽ hai hình bán nguyệt (ô quan).
Quân chơi: Mỗi ô dân đặt 5 viên sỏi nhỏ. Mỗi ô quan đặt 1 viên sỏi lớn.
Luật chơi: Hai người chơi ngồi hai bên. Lần lượt từng người bốc quân ở ô dân bất kỳ của phía mình rải đều vào các ô tiếp theo (mỗi ô 1 viên). Khi rải hết quân, nếu ô tiếp theo có quân thì bốc tiếp rải đi. Nếu ô tiếp theo là ô trống và sau đó là ô có quân, người chơi được “ăn” số quân ở ô đó.
Kết thúc: Trò chơi kết thúc khi 2 ô quan bị ăn hết. Ai ăn được nhiều quân hơn sẽ thắng. Trò chơi này giúp trẻ rèn luyện khả năng tính nhẩm và tư duy chiến thuật đi quân sao cho ăn được nhiều nhất.

Trò chơi dân gian ô ăn quan — Trò chơi thiên về trí tuệ cho trẻ

Chơi chuyền (Banh đũa)

Đây là trò chơi dân gian dành riêng cho các bé gái, rèn luyện sự nhanh mắt và đôi tay dẻo dai.

Dụng cụ: 10 que tre (hoặc đũa) và 1 quả bóng (hoặc quả cà, quả bưởi nhỏ).
Luật chơi: Người chơi cầm bóng và que ở cùng một tay. Tung bóng lên cao, nhặt que ở dưới đất (theo thứ tự 1 que, 2 que,…) rồi đỡ bóng khi rơi xuống. Vừa chơi vừa đọc bài đồng dao: “Cây mốt, cây mai, cái trai, cái hến…”. Nếu để bóng rơi hoặc không nhặt đủ số que quy định thì mất lượt.

Trò chơi dân gian banh đũa — Trò chơi dành riêng cho các bé gái

Pháo đất – Trò chơi dân gian ngày Tết độc đáo

Ở nhiều vùng quê Bắc Bộ, pháo đất là trò chơi dân gian không thể thiếu trong các hội thi ngày xuân.

Cách chơi: Sử dụng đất sét dẻo, nặn thành hình bầu dục có viền dày, đáy mỏng (như cái chảo). Người chơi cầm pháo đất lên cao rồi úp mạnh xuống đất.
Tính điểm: Áp lực không khí sẽ làm vỡ phần đáy mỏng tạo ra tiếng nổ lớn “phạch”. Pháo của ai nổ to nhất, viền pháo văng ra dài nhất và không bị đứt đoạn thì người đó thắng. Trò chơi này đòi hỏi kỹ thuật làm đất và kỹ thuật ném rất điêu luyện.

Trò chơi dân gian pháo đất — Nặn đất sét dẻo thành hình

Cờ tướng, Cờ người

Mặc dù có nguồn gốc du nhập, nhưng cờ tướng đã được Việt hóa và trở thành trò chơi dân gian trí tuệ đỉnh cao. Đặc biệt vào dịp lễ hội, hình thức “Cờ người” (người thật đóng vai quân cờ) luôn thu hút đông đảo người xem.

Đặc điểm: Hai người chơi đấu trí trên bàn cờ với các quân: Tướng, Sĩ, Tượng, Xe, Pháo, Mã, Tốt.
Cờ người: Khi chơi cờ người, các “quân cờ” sẽ có những màn biểu diễn võ thuật đẹp mắt khi thực hiện nước ăn quân, tạo nên không khí hào hứng, trang trọng cho lễ hội.

Trò chơi dân gian cờ người — Trò chơi người thật là quân cờ

Những trò chơi dân gian mang đậm màu sắc lễ hội

Những trò chơi dân gian dưới đây thường xuất hiện chủ yếu trong các dịp lễ Tết lớn, mang tính trình diễn và thử thách cao.

Đập niêu đất

Trò chơi dân gian ngày Tết cực kỳ vui nhộn, mang lại tiếng cười sảng khoái cho cả người chơi lẫn khán giả.

Chuẩn bị: Treo các niêu đất trên sợi dây cao khoảng 2-3 mét. Trong niêu có thể chứa phần thưởng (tiền lì xì, kẹo) hoặc những thứ vui nhộn (nước, bột màu).
Luật chơi: Người chơi bị bịt mắt, cầm cây gậy dài. Họ phải tự định hướng (hoặc nghe theo sự chỉ dẫn của khán giả) để tiến về phía dây treo niêu và đập vỡ nó.
Sự thú vị: Cái khó là khi bịt mắt, người chơi thường đi lệch hướng và đập vào không khí, tạo nên những tình huống hài hước.

Trò chơi dân gian đập niêu đất — Người chơi sẽ bịt mắt và đập niêu

Đi cà kheo

Đi cà kheo vốn là kỹ năng của ngư dân vùng biển để đi lại, đánh bắt gần bờ, sau đó phát triển thành trò chơi dân gian.

Dụng cụ: Hai cây tre dài, có đóng khấc (bàn đạp) để chân ở độ cao nhất định.
Cách chơi: Người chơi đứng lên bàn đạp, tay cầm phần thân trên của cây tre và bước đi. Trò chơi này đòi hỏi khả năng giữ thăng bằng tuyệt vời. Trong các cuộc thi, người chơi còn phải chạy đua hoặc đá bóng trên cà kheo.

Trò chơi dân gian đi cà kheo — Trò chơi này cần hai cây tre dài

Đấu vật

Đấu vật là trò chơi dân gian thượng võ, thường được tổ chức ở các sới vật làng vào tháng Giêng.

Luật chơi: Hai đô vật cởi trần, đóng khố, thi đấu trong vòng tròn cát. Trước khi vào trận phải thực hiện nghi thức “xe đài” rất đẹp mắt.
Thắng thua: Muốn thắng, đô vật phải làm cho đối phương “lấm lưng trắng bụng” (lưng chạm đất, bụng ngửa lên trời) hoặc nhấc bổng đối phương lên khỏi mặt đất. Đấu vật không chỉ dùng sức mà còn dùng nhiều thế võ hiểm hóc nhưng vẫn giữ tinh thần fair-play.

Trò chơi dân gian đấu vật — Hai đô vật thi đấu trong vòng tròn cát

Thả diều

Vào những buổi chiều gió mát, trên đê làng, thả diều là trò chơi dân gian mang lại cảm giác bình yên nhất.

Cách chơi: Người chơi tự làm diều bằng tre và giấy (hoặc vải), gắn sáo diều. Khi thả, diều bay cao nhờ sức gió, tiếng sáo vi vu ngân vang khắp bầu trời.
Thi thả diều: Người ta thi xem diều ai bay cao hơn, đứng yên hơn và tiếng sáo ai hay hơn. Cánh diều bay cao tượng trưng cho ước mơ và khát vọng vươn lên của người Việt.

Trò chơi dân gian ngày Tết: Thả diều — Cảm giác vui vẻ bình yên khi thả diều

Đánh đu

“Nhún mình bay giữa không trung” là cảm giác tuyệt vời mà trò chơi dân gian đánh đu mang lại. Cây đu thường được dựng bằng những cây tre già cao vút. Người chơi (thường là các cặp nam nữ) đứng trên bàn đu, dùng lực nhún để cây đu bay lên càng cao càng tốt. Trò chơi này vừa lãng mạn, vừa thể hiện sức khỏe và sự dũng cảm.

Tổng kết

Hy vọng với danh sách tổng hợp hơn 20 trò chơi dân gian trên đây, bạn sẽ có thêm nhiều ý tưởng để tổ chức những hoạt động vui chơi bổ ích cho gia đình, bạn bè và tập thể, đặc biệt là trong dịp Tết đến xuân về.

Bên cạnh việc chuẩn bị kịch bản trò chơi hấp dẫn, những món quà ý nghĩa để khích lệ tinh thần người chiến thắng hay làm quà lưu niệm cho tập thể cũng là yếu tố giúp sự kiện thêm phần trọn vẹn. Nếu doanh nghiệp của bạn đang lên kế hoạch tổ chức Teambuilding hay hội thao ngày Tết, hãy cân nhắc lựa chọn nón bảo hiểm in logo từ ASAMA Helmet.

Đây không chỉ là món quà thiết thực bảo vệ an toàn cho các thành viên mà còn là cách tuyệt vời để lan tỏa thương hiệu doanh nghiệp trên mọi nẻo đường, song hành cùng những giá trị văn hóa tốt đẹp.

Thông tin liên hệ: